Z upływem lat zęby nie tylko noszą ślady coraz dłuższego użytkowania, ale też stają się mniej odporne na uszkodzenia. Jak wyjaśniają autorzy nowej pracy opublikowanej w piśmie „Stem Cell Reports”, zęby mają zdolność do regeneracji, którą zapewniają obecne w miazdze komórki macierzyste (DPSC – dental pulp stem cells).
Z wiekiem te komórki działają jednak coraz słabiej.
Zespół z chińskiego Sichuan University odkrył jeden z mechanizmów starzenia się DPSC i wskazał potencjalną strategię przeciwdziałania temu procesowi.
Badacze najpierw porównali zdolność regeneracyjną młodych i starych ludzkich trzonowców dotkniętych zaawansowaną próchnicą. Większość młodych zębów udało się zachować, ale ponad połowa starszych obumarła – co sugeruje, że starzenie się zębów upośledza regenerację miazgi zębowej.
Aby to wyjaśnić, badacze wykorzystali genetycznie zmodyfikowane myszy, dzięki którym mogli zidentyfikować odrębną podgrupę obecnych w miazdze komórek macierzystych, odpowiedzialną za wytwarzanie nowych komórek miazgi i zębiny w młodych zębach. Komórki te były niemal nieobecne w zębach starych myszy. Co więcej, gdy usunięto je z zębów myszy młodych, miazga zębowa ulegała starzeniu i zawierała znacznie mniej komórek zębiny, co dodatkowo podkreśla kluczową rolę tej podgrupy DPSC w regeneracji zębów.
Badacze odkryli, że wspomniane komórki macierzyste, gdy są młode, wytwarzają szczególne białko – NFATC1 – kluczowe dla ich prawidłowego funkcjonowania. W starszych komórkach było tego białka znacznie mniej, co dotyczyło zarówno zębów myszy, jak i ludzi.
Badacze proponują sposób na obejście tego problemu. Jak twierdzą, można przywrócić regenerację zębów przez zastosowanie tzw. leków senolitycznych – usuwających stare komórki z tkanki. Podkreślają jednak, że potrzebne będą dalsze badania, aby wykazać, czy zachowanie komórek macierzystych może przeciwdziałać starzeniu się zębów.
Marek Matacz (PAP)
mat/ zan/
